Kısa cevap: ADAS (Advanced Driver Assistance Systems), sürücüye yardım eden ve kaza riskini azaltan elektronik sistemlerin genel adıdır: otonom acil fren, şerit takip, akıllı hız yardımı, adaptif hız sabitleyici gibi. Türkiye, Avrupa Birliği'nin Genel Güvenlik Yönetmeliği (GSR2) kurallarını uyguluyor. Bu nedenle 7 Temmuz 2024'ten itibaren tescil edilen her sıfır otomobilde bu sistemlerin önemli bir kısmı zorunlu. 7 Temmuz 2026'da ise yeni bir aşama devreye girdi.
GSR2 takvimi: neler, ne zaman zorunlu oldu?
| Tarih | Kapsam |
|---|---|
| 6 Temmuz 2022 | Yeni tip onayı alan yeni modeller için temel sistemler zorunlu oldu. |
| 7 Temmuz 2024 | Tescil edilen tüm sıfır araçlar için ana güvenlik paketi zorunlu oldu. Bu donanımları taşımayan araçlar satılamaz hâle geldi. |
| 7 Temmuz 2026 | Gelişmiş dikkat dağınıklığı uyarısı (ADDW), yaya ve bisikletliyi algılayan acil fren, genişletilmiş yaya koruma alanı gibi ek şartlar tüm yeni tescillerde zorunlu oldu. |
Pratik sonuç: Bugün Türkiye'de sıfır olarak satılan en uygun fiyatlı otomobilde bile birkaç yıl önce yalnızca üst donanımlarda bulunan sistemler standarttır.
Sıfır otomobilde zorunlu olan sistemler
| Sistem | Kısaltma | Ne yapar? |
|---|---|---|
| Akıllı hız yardımı | ISA | Trafik işaretlerini ve harita verisini okuyup hız sınırını aştığınızda uyarır. |
| Otonom acil fren | AEB | Öndeki araçla çarpışma riski olduğunda uyarır, sürücü tepki vermezse kendisi fren yapar. 2026 aşamasıyla yaya ve bisikletlileri de algılaması gerekiyor. |
| Acil şeritte tutma | ELKS | Araç şeridinden istemeden çıkarken yalnızca uyarmakla kalmaz, direksiyona müdahale eder. |
| Yorgunluk ve dikkat uyarısı | DDAW | Sürüş davranışından yorgunluğu tahmin eder, mola önerir. |
| Gelişmiş dikkat dağınıklığı uyarısı | ADDW | Kamerayla sürücünün bakışını izler; telefona ya da yoldan başka yere uzun süre bakarsanız uyarır. 7 Temmuz 2026'dan itibaren tüm yeni tescillerde zorunlu. |
| Olay veri kaydedici | EDR | "Kara kutu". Kaza anından önceki ve sonraki birkaç saniyenin hız, fren ve emniyet kemeri verilerini kaydeder. |
| Acil fren sinyali | ESS | Ani frende stop lambalarını ya da dörtlüleri yanıp söndürerek arkadakini uyarır. |
| Geri manevra algılama | - | Geri vites kamerası ya da park sensörü. |
| Lastik basınç izleme | TPMS | Lastik basıncı düştüğünde uyarır. |
| Alkol kilidi hazırlığı | - | Araçta sonradan alkol kilidi takılabilmesi için standart bir bağlantı altyapısı. |
Zorunlu olmayan ama çok işe yarayan sistemler
Aşağıdaki sistemler otomobillerde zorunlu değildir; donanım paketine göre değişir. Araç seçerken en çok fark yaratan sistemler bunlardır:
- Adaptif hız sabitleyici (ACC): Öndeki araçla mesafeyi koruyarak hızlanır ve yavaşlar. "Dur-kalk" özellikli versiyonlar şehir trafiğinde aracı tamamen durdurup yeniden kaldırır.
- Şerit ortalama: Zorunlu şeritte tutma sistemi yalnızca şerit dışına çıkarken müdahale eder. Şerit ortalama ise aracı sürekli şeridin ortasında tutar. ACC ile birleşince "seviye 2" yarı otonom sürüş elde edilir.
- Kör nokta uyarısı: Aynanın göremediği alandaki aracı göstergeyle bildirir.
- Arka çapraz trafik uyarısı: Park yerinden geri çıkarken yandan gelen aracı algılar.
- 360 derece kamera ve otomatik park: Dar şehir parklarında hasar riskini azaltır.
- Otomatik uzun far: Karşıdan gelen aracı algılayıp farı kendisi kısar.
Otonom sürüş seviyeleri: ne kadar "otonom"?
| Seviye | Ne anlama gelir? | Sorumluluk |
|---|---|---|
| 0 | Yalnızca uyarı sistemleri | Sürücü |
| 1 | Tek bir yardım: ya hız (ACC) ya direksiyon | Sürücü |
| 2 | Hız ve direksiyon birlikte (ACC ve şerit ortalama) | Sürücü: eller direksiyonda, gözler yolda |
| 3 | Belirli koşullarda araç sürer, sürücü devralmaya hazır bekler | Koşullu olarak sistem |
| 4-5 | Tam otonom | Sistem |
Türkiye'de satılan otomobillerin büyük çoğunluğu en fazla seviye 2'dir. Pazarlamada "otopilot" ya da "otonom sürüş" dense bile sorumluluk tamamen sürücüdedir.
Sahibi anlatıyor
“Satın aldığım üründen ve bana sunulan müşteri deneyiminden çok memnunum. Hem ürün kalitesi beklentilerimi fazlasıyla karşıladı hem de satış, bilgilendirme ve teslimat süreci son derece hızlı ilerledi. Müşteri…”
Broşürde sistem adları neden farklı?
Her marka bu sistemlere kendi ticari adını verir. Broşürde aradığınız sistemi bulmak için işlevine bakın. Örneğin acil fren sistemi bir markada "çarpışma önleme asistanı", başka bir markada "ön asistan" ya da "şehir içi acil fren" adını taşıyabilir. Bu yüzden iki modeli karşılaştırırken sistem adına değil ne yaptığına bakın: "aracı tamamen durdurabiliyor mu", "yayayı algılıyor mu", "hangi hıza kadar çalışıyor" gibi.
Günlük kullanımda bilinmesi gerekenler
- ISA her çalıştırmada yeniden açılır. Yönetmelik gereği akıllı hız yardımı aracı her çalıştırdığınızda varsayılan olarak etkin gelir. Kapatabilirsiniz ama bir sonraki çalıştırmada tekrar açılır.
- Sensörleri temiz tutun. Ön camdaki kamera, tampondaki radar ve sensörler kar, çamur ya da buzla kapanırsa sistemler devre dışı kalır ve gösterge uyarı verir.
- Ön cam değişiminden sonra kalibrasyon şart. Kamerası ön camda olan araçlarda cam değişince kameranın yeniden kalibre edilmesi gerekir. Aksi hâlde şerit takip ve acil fren hatalı çalışabilir. Kasko ya da cam sigortası bu kalibrasyonu karşılıyor mu, sorun.
- Tampon onarımı radar ayarını bozabilir. Küçük bir park hasarından sonra bile radar ayarının kontrol edilmesi gerekebilir.
- Kış lastiği ve jant değişimi: Farklı ölçüde lastik, bazı sistemlerin hız ve mesafe hesaplamasını etkileyebilir. Üreticinin onayladığı ölçüleri kullanın. Ayrıntılar kış lastiği rehberimizde.
ADAS ve Euro NCAP
Euro NCAP yıldızları artık yalnızca çarpışma testini değil, bu yardımcı sistemlerin ne kadar iyi çalıştığını da ölçer. Aynı yönetmeliğe uyan iki aracın sistemleri gerçek hayatta farklı performans gösterebilir; acil frenin hangi hızda ve ne kadar etkili devreye girdiği gibi. Yıldızların nasıl okunacağını Euro NCAP rehberimizde, en yüksek puan alan sıfır otomobilleri ise en güvenli arabalar 2026 listesinde bulabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Şerit takip sistemini kalıcı olarak kapatabilir miyim?
Çoğu araçta sistem menüden kapatılabilir ama yönetmelik gereği bir sonraki çalıştırmada yeniden açılır. Kalıcı kapatma için yazılım müdahalesi güvenlik ve garanti açısından önerilmez.
7 Temmuz 2024'ten önce tescil edilmiş aracım ne olacak?
Kurallar yeni tescil edilen araçlara uygulanır. Önceden tescil edilmiş araçlar trafikte kullanılmaya devam eder, sonradan donanım eklemek gerekmez.
ADAS sigorta primini düşürür mü?
Bazı sigorta şirketleri gelişmiş güvenlik donanımlı araçlara indirim uygular. Öte yandan sensörlü tampon ve kameralı camların onarımı pahalı olduğundan küçük hasarların maliyeti artabilir.
Acil fren sistemi her kazayı önler mi?
Hayır. Sistem çarpışmayı önlemeye ya da etkisini azaltmaya çalışır ama hız, zemin, hava koşulları ve sensör görüşü sınırlarını belirler. Kötü havada ve yüksek hızda etkinliği düşer.
Karar vermeden önce
Zorunlu sistemler artık her sıfır araçta var. Asıl fark, adaptif hız sabitleyici, şerit ortalama ve kör nokta uyarısı gibi isteğe bağlı sistemlerin hangi donanımda sunulduğundadır. Bu sistemlerin size ne kadar değerli olduğunu yıllık kilometrenize ve şehir dışı kullanımınıza göre belirleyin. Modelleri ve donanım farklarını otomobil kataloğunda inceleyebilir, adaylarınızı karşılaştırma aracında yan yana koyabilirsiniz.

















